Ανθρωποκτονία ή ανδροκτονία στην Ιθάκη
Η πολιορκία της μέσα στο ίδιο της το σπίτι από τους Μνηστήρες, η παραβίαση του οικογενειακού ασύλου με τη βοήθεια των προδοτών δούλων, είναι χαρακτηριστική της ανδρικής νοοτροπίας που παρουσιάζεται σκιαγραφείται αριστοτεχνικά στα Ομηρικά Έπη.
Οι Μνηστήρες δεν σεβάστηκαν τη θέλησή της, την προτίμησή της, την αγάπη της για τον Οδυσσέα και το παιδί της. Αντιθέτως, ο Οδυσσέας σεβάστηκε όλες τις επιθυμίες της και αφουγκράστηκε τη στάση της.
Παρουσιάστηκε μεταμφιεσμένος για να διαπιστώσει αν τον αγαπά ακόμη, αν τον περιμένει και αν η αγάπη της παραμένει αληθινή. Δεν επέστρεψε όπως ο Αγαμέμνονας, με την παλλακίδα του στο πλευρό του, απαιτώντας να τον δοξάσουν.
Έσκυψε το βλέμμα ¨ποτιδέγμενος" υποδεχόμενος τις αυστηρές παρατηρήσεις της Πηνελόπης, όταν εκείνη κατέβηκε τα σκαλιά του παλατιού και αντίκρισε την κατάσταση που επικρατούσε στο αίθριο.
Δείχνει το βαθύ σεβασμό του Οδυσσέα στη ΓΥΝΑΙΚΑ και στην γυναίκα του. Και είναι η μοναδική φορά που ο Οδυσσέας, που δεν προσκύνησε ούτε θεό ούτε Κύκλωπες και Άρχοντες, να σκύβει το κεφάλι του
Και βγήκε αδιαμαρτύρητα στον διάδρομο, με την κουβέρτα του υπό μάλης, όταν εκείνη τον έδιωξε αυστηρά από το συζυγικό τους κρεβάτι.
Και απέδειξε ότι γνώριζε πού βρισκόταν και ποιο ήταν το μυστικό του κρεβατιού τους, όταν ζήτησε αποδείξεις.
Ο Οδυσσέας και η Πηνελόπη αποτελούν πρότυπα ανδρικής και γυναικείας ταυτότητας, όπως τα διδάσκουν τα Ομηρικά Έπη.
Και η Μνηστηροφονία ήταν ανθρωποκτονία, χωρίς διάκριση φύλου. Ήταν η τιμωρία ανθρώπων που παραβίασαν το σπίτι, την οικογένεια, τη φιλοξενία και τη βούληση μιας γυναίκας που είχε ήδη επιλέξει τον σύντροφό της.
«Ο σεβασμός προς τη γυναίκα δεν φαίνεται στα λόγια αλλά στη στάση. Στο αν ακούς το ΝΑΙ της και το ΟΧΙ της. Στο αν αναγνωρίζεις ότι έχει δική της βούληση, δική της κρίση και δικαίωμα επιλογής.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟι Μνηστήρες δεν σεβάστηκαν ούτε το ΝΑΙ ούτε το ΟΧΙ της Πηνελόπης.
Ο Οδυσσέας, αντίθετα, περίμενε να τον κρίνει η ίδια. Περίμενε να τον αναγνωρίσει η ίδια. Περίμενε τη δική της απόφαση.
Εκεί βρίσκεται η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην αγάπη και την κατοχή.»
Οι Μνηστήρες ζητούσαν την Πηνελόπη χωρίς να τη ρωτήσουν. Ο Οδυσσέας επέστρεψε και περίμενε να τον κρίνει η ίδια.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό είναι ίσως και το πιο σύγχρονο μήνυμα της Οδύσσειας.
ΑπάντησηΔιαγραφήΗ Πηνελόπη δεν είναι τρόπαιο.
Δεν είναι λάφυρο.
Δεν είναι ιδιοκτησία.
Είναι πρόσωπο.
Και ο Οδυσσέας, αναγνωρίζει τελικά αυτό το δικαίωμα.
Γι' αυτό και η τελευταία δοκιμασία δεν την περνά η Πηνελόπη. Την περνά ο ίδιος ο Οδυσσέας μπροστά στην Πηνελόπη.
Ο σεβασμός της βούλησης του άλλου ανθρώπου. Αυτό είναι που ξεχωρίζει τον Οδυσσέα από τους Μνηστήρες.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟι Μνηστήρες δεν αποτυγχάνουν επειδή είναι άνδρες. Αποτυγχάνουν επειδή θεωρούν ότι η Πηνελόπη είναι ένα έπαθλο που πρέπει να αποκτηθεί. Δεν την αντιμετωπίζουν ως πρόσωπο με δική της επιλογή.
Ο Οδυσσέας δεν επιστρέφει απαιτώντας αναγνώριση. Εξετάζει, παρατηρεί, ακούει. Σαν να αναγνωρίζει ότι ύστερα από είκοσι χρόνια απουσίας δεν έχει δικαίωμα να απαιτήσει τίποτα χωρίς να διαπιστώσει πρώτα τι έχει συμβεί.
Η σκηνή του κρεβατιού είναι από τις πιο ισχυρές σκηνές ισότητας στην παγκόσμια λογοτεχνία. Η Πηνελόπη δεν πέφτει αμέσως στην αγκαλιά του. Τον δοκιμάζει. Και ο Οδυσσέας δέχεται τη δοκιμασία. Δεν εξοργίζεται, δεν απαιτεί υπακοή, δεν επικαλείται την ιδιότητα του βασιλιά. Απαντά με γνώση και υπομονή.
Είναι ένα θέμα που συνήθως περνά απαρατήρητο: η Οδύσσεια είναι ίσως το πιο «οικογενειακό» από τα μεγάλα ηρωικά έπη. Η Ιλιάδα μιλά κυρίως για τη δόξα, την τιμή και τον πόλεμο. Η Οδύσσεια μιλά για το σπίτι, τη συζυγία, την πατρότητα και την επιστροφή.
Με απλά λόγια ο Οδυσσέας δεν είχε την νοοτροπία του πατριάρχη Αγαμέμνονα, αγαπούσε και κατανοούσε τις γυναίκες και τον αγαπούσαν και αυτές.
ΑπάντησηΔιαγραφήΌλες τον βοήθησαν, ενώ οι Μνηστήρες με την φαλλοκρατική ισχύ δεν τους αγάπησε καμιά γυναίκα και δεν είχαν….ούτε παιδιά
Οι Μνηστήρες, αντίθετα, δεν άκουγαν την Πηνελόπη. Μιλούσαν γι' αυτήν, όχι μαζί της. Δεν σεβάστηκαν ούτε τη βούλησή της ούτε την επιλογή της.
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαι ίσως εκεί να βρίσκεται όλο το μυστικό της Οδύσσειας:
Δεν αρκεί να διεκδικείς μια γυναίκα.
Πρέπει πρώτα να σέβεσαι το ΝΑΙ και το ΟΧΙ της.»