και η Θάλασσα "καπέλο"
Μια φιλοσοφική τυπολογία για την εποχή των σπηλαίων και των μηχανών
1. Το Γνωστό
Το γνωστό είναι το πεδίο της κοινωνικά εγκεκριμένης γνώσης. Είναι η ύλη που διδάσκεται, πιστοποιείται, εξετάζεται, βαθμολογείται. Είναι το φως της φωτιάς στο πλατωνικό σπήλαιο — όχι το φως του ήλιου.
Το γνωστό παράγεται από θεσμούς: σχολές, πανεπιστήμια, επιτροπές, επαγγελματικά σώματα.
Το γνωστό διανέμεται από τους «επιμελητές της πραγματικότητας»: καθηγητές, δικηγόρους, ακαδημαϊκούς, τεχνοκράτες.
Το γνωστό νομιμοποιεί την εξουσία: δίνει πτυχία σε πρωθυπουργούς, τίτλους σε υπουργούς, κύρος σε όσους διαχειρίζονται την κοινωνική αφήγηση.
Το γνωστό συχνά σκοτώνει το ποιητικό, το μη μετρήσιμο — όπως λέει ο David Hanson για τον Όμηρο.
Είναι η μήτρα (Matrix) της εποχής: ένα σύστημα που παράγει πραγματικότητα και την πουλά ως αλήθεια.
2. Το Άγνωστο
Το άγνωστο είναι το πεδίο της αναζήτησης, της περιπέτειας, του ρίσκου. Είναι ο χώρος όπου κινούνται οι μεγάλοι ερευνητές, οι εξερευνητές, οι ποιητές της γνώσης.
Είναι άπιαστο σαν άνεμος, μενεξεδένιο σαν εσπερινή αύρα.
Είναι το ταξίδι του Οδυσσέα στα άγρια κύματα του Ποσειδώνα.
Είναι η γνώση που δεν χαρίζεται, αλλά κερδίζεται με πληγές.
Είναι η επιστροφή «γεμάτη αλμύρα», με το σώμα σημαδεμένο από την αναμέτρηση με το άγνωστο.
Το άγνωστο δεν είναι για όλους. Και όσοι το αγγίζουν, συχνά επιστρέφουν ξένοι στον κόσμο που άφησαν πίσω.
3. Το Ακατάληπτο
Υπάρχει όμως και κάτι τρίτο: αυτό που δεν μπορεί να γίνει γνωστό όσο ο άνθρωπος παραμένει άνθρωπος.
Είναι το μυστήριο που οι θρησκείες εμπορεύονται.
Είναι το άρρητο που τεμαχίζεται σε «κομματάκια πίτας» για να πουληθεί ως σωτηρία.
Είναι ο Θεός ως προϊόν, με τους ιερείς και τους θρησκευτικούς διαχειριστές να κρατούν «και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα ολόκληρη».
Είναι η εξουσία που φυλακίζει τους ανθρώπους σε σπήλαια — του Κύκλωπα στην Ανατολή, της Καλυψώς στη Δύση.
Το ακατάληπτο δεν είναι απλώς άγνωστο. Είναι απρόσιτο. Και ακριβώς γι’ αυτό γίνεται το πιο επικίνδυνο εργαλείο στα χέρια όσων θέλουν να κυβερνούν συνειδήσεις.
Κι έτσι οι άνθρωποι μένουν φυλακισμένοι.
Άλλοι στο σπήλαιο του Κύκλωπα της Ανατολής,
κι άλλοι στη σπηλιά μιας δυτικής Καλυψώς.
Άλλοι με αλυσίδες χοντρές και ορατές,
κι άλλοι με μεταξωτές κορδέλες ελευθερίας.
Μα και στις δύο περιπτώσεις,
ο άνθρωπος ξεχνά να γίνει Οδυσσέας θαλασσόλυκος ταξιδευτής
και παραμένει
έρμαιος αλλοτριωμένος ασθενής της παγιωμένης κατεστημένης κοινωνικής διαμόρφωσης της Δύσης
και στο έλεος του θεοκρατικού Κύκλωπα στην βαρβαρότητα του πρωτογονισμού της Ανατολής

